Saranda News Kulture - Lajme nga Saranda News & Saranda Web https://sarandanews.net/category/lajme-saranda-news/kulture/ đ’đšđ«đšđ§đđšđđžđ°đŹ - 𝐋𝐚𝐣𝐩𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐈𝐧𝐟𝐹 𝐧𝐠𝐚 đ’đšđ«đšđ§đđš - đ’đšđ«đšđ§đđš 𝐍𝐞𝐰𝐬 - đ˜€đ—źđ—żđ—źđ—»đ—±đ—źđ—»đ—Č𝘄𝘀.đ—»đ—Č𝘁 Tue, 22 Sep 2026 06:07:10 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.2 https://sarandanews.net/wp-content/uploads/2020/10/sn-150x150.jpg Saranda News Kulture - Lajme nga Saranda News & Saranda Web https://sarandanews.net/category/lajme-saranda-news/kulture/ 32 32 Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parĂ« i SarandĂ«s pas rĂ«nies sĂ« komunizmit https://sarandanews.net/ndahet-nga-jeta-at-kristo-papa-prifti-i-pare-i-sarandes-pas-renies-se-komunizmit/ Tue, 22 Sep 2026 06:07:10 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95619 Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parĂ« i SarandĂ«s pas rĂ«nies sĂ« komunizmit  ËshtĂ« ndarĂ« nga jeta mĂ«ngjesin e sotĂ«m, 22 shtator 2026, nĂ« spitalin e JaninĂ«s, At Kristo Papa, njĂ« prej figurave tĂ« respektuara tĂ« komunitetit ortodoks tĂ« SarandĂ«s dhe zonĂ«s.     At Kristo Papa lindi nĂ« vitin 1938 nĂ« Aliko. […]

The post Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parë i Sarandës pas rënies së komunizmit appeared first on Saranda News.

]]> Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parë i Sarandës pas rënies së komunizmit 

ËshtĂ« ndarĂ« nga jeta mĂ«ngjesin e sotĂ«m, 22 shtator 2026, nĂ« spitalin e JaninĂ«s, At Kristo Papa, njĂ« prej figurave tĂ« respektuara tĂ« komunitetit ortodoks tĂ« SarandĂ«s dhe zonĂ«s.

 

Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parë i Sarandës pas rënies së komunizmit

 

At Kristo Papa lindi në vitin 1938 në Aliko. Përfundoi Shkollën Pedagogjike të Gjirokastrës, në degën e gjuhës greke për shkollat e minoritetit, por nuk mundi ta ushtronte profesionin e mësuesit, pasi familja e tij konsiderohej e persekutuar nga regjimi komunist.

 

Pas rikthimit të lirisë së besimit, jeta e tij mori një tjetër rrugë. Ai ishte prifti i parë i dorëzuar nga i ndjeri Kryepeshkop Anastas dhe prifti i parë që shërbeu për shumë vite në kishën Shën Harallambi në qytetin e Sarandës.

 

Me përkushtimin e tij, u bë pjesë e ringritjes së jetës fetare pas dekadave të komunizmit dhe një figurë e dashur për shumë besimtarë.

 

Saranda Web i shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes, të afërmve dhe të gjithë atyre që e njohën dhe e respektuan.

U prehtë në paqe!

 

The post Ndahet nga jeta At Kristo Papa, prifti i parë i Sarandës pas rënies së komunizmit appeared first on Saranda News.

]]> DEA | FOCUS CineKO nĂ« SarandĂ« – Tre net me kinematografinĂ« shqiptare pĂ«rtej kufijve https://sarandanews.net/dea-focus-cineko-sarande/ Sat, 19 Sep 2026 07:34:10 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95561 DEA | FOCUS CineKO nĂ« SarandĂ« – Tre net me kinematografinĂ« shqiptare pĂ«rtej kufijve DEA | FOCUS CineKO vjen nĂ« SarandĂ« nga 18 deri mĂ« 20 shtator, duke e shndĂ«rruar shĂ«titoren e qytetit nĂ« njĂ« kinema tĂ« hapur buzĂ« detit. PĂ«r tri mbrĂ«mje radhazi, publiku do tĂ« ketĂ« mundĂ«si tĂ« ndjekĂ« filma shqiptarĂ« nga Kosova […]

The post DEA | FOCUS CineKO nĂ« SarandĂ« – Tre net me kinematografinĂ« shqiptare pĂ«rtej kufijve appeared first on Saranda News.

]]> DEA | FOCUS CineKO nĂ« SarandĂ« – Tre net me kinematografinĂ« shqiptare pĂ«rtej kufijve

DEA | FOCUS CineKO vjen në Sarandë nga 18 deri më 20 shtator, duke e shndërruar shëtitoren e qytetit në një kinema të hapur buzë detit. Për tri mbrëmje radhazi, publiku do të ketë mundësi të ndjekë filma shqiptarë nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, si dhe bashkëprodhime kinematografike nga rajoni.

 

 

Shfaqjet e DEA | FOCUS CineKO Sarandë nisin çdo mbrëmje në orën 20:30, ndërsa filmat janë në gjuhën shqipe dhe të titruar në anglisht, duke u dhënë mundësi edhe turistëve të huaj që ndodhen në Sarandë të bëhen pjesë e aktivitetit.

 

NĂ«n moton “Kinematografia shqiptare pĂ«rtej kufijve”, programi sjell kĂ«tĂ« vit nĂ« SarandĂ« seksionin CineKO, me fokus krijimtarinĂ« filmike shqiptare qĂ« zhvillohet jashtĂ« kufijve tĂ« ShqipĂ«risĂ«.

Drejtuesi i DEA OPEN AIR, Edmond Topi, shprehet se këtë vit është zgjedhur një formulë ndryshe, duke marrë parasysh edhe numrin e madh të turistëve të huaj dhe shqiptarëve të diasporës që vizitojnë Sarandën.

 

“ËshtĂ« i treti vit qĂ« e bĂ«jmĂ« nĂ« SarandĂ«. Sivjet kemi zgjedhur njĂ« formulĂ« disi tjetĂ«r. Duke qenĂ« se Saranda ka shumĂ« tĂ« huaj dhe shumĂ« shqiptarĂ« nga diaspora, kemi zgjedhur tĂ« prezantojmĂ« kinemanĂ« e KosovĂ«s, ose kinemanĂ« jashtĂ« kufijve”, shprehet Topi.

 

DEA | FOCUS CineKO Sarandë, tre filma në tre mbrëmje

 

Programi nisi mĂ« 18 shtator me filmin “Karma”, me regji tĂ« Esat FejzĂ«s. Prodhimi i KosovĂ«s i vitit 2026 hapi tri netĂ«t e kinemasĂ« nĂ« shĂ«titoren e SarandĂ«s.

MbrĂ«mjen e 19 shtatorit, nĂ« orĂ«n 20:30, programi vijon me filmin “Krejt e thirrin Rexhon”, me regji tĂ« IbĂ«r Dearit. Prodhimi i vitit 2025 nga Maqedonia e Veriut ka njĂ« kohĂ«zgjatje prej 126 minutash.

 

MĂ« 20 shtator, DEA | FOCUS CineKO pĂ«rmbyllet nĂ« SarandĂ« me filmin “Cirku fluturues”, me regji tĂ« Fatos BerishĂ«s. Filmi Ă«shtĂ« njĂ« bashkĂ«prodhim i KosovĂ«s, ShqipĂ«risĂ« dhe MaqedonisĂ« sĂ« Veriut, i realizuar nĂ« vitin 2019.

“Cirku fluturues” ka njĂ« lidhje tĂ« veçantĂ« me DEA OPEN AIR, pasi Ă«shtĂ« fitues i KupĂ«s DEA pĂ«r filmin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« metrazhit tĂ« gjatĂ« nĂ« edicionin e vitit 2020.

Sipas Edmond Topit, edhe përzgjedhja e filmave është përshtatur me atmosferën që ofron shëtitorja e Sarandës.

 

“JanĂ« filma tĂ« kĂ«ndshĂ«m, nuk janĂ« filma dramatikĂ«, ashtu siç i rri kĂ«tij ambienti tĂ« mrekullueshĂ«m nĂ« shĂ«titoren e SarandĂ«s. Besoj se kemi njĂ« zgjedhje shumĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r njĂ« mbrĂ«mje tĂ« kĂ«ndshme kinemaje nĂ« SarandĂ«â€, thotĂ« ai.

 

Filmat në shqip dhe me titra në anglisht

 

Prania e turistëve të huaj në Sarandë edhe gjatë shtatorit ka bërë që organizatorët të mendojnë edhe për publikun ndërkombëtar. Të tre filmat shfaqen në gjuhën shqipe, por janë të titruar në anglisht.

“Filmat janĂ« nĂ« gjuhĂ«n shqipe, por janĂ« edhe tĂ« titruar nĂ« anglisht, sepse Saranda Ă«shtĂ« njĂ« qytet qĂ« ka mĂ« shumĂ« gjuhĂ« tĂ« huaja sesa shqip. Besoj se edhe tĂ« huajt do tĂ« jenĂ« tĂ« pranishĂ«m pĂ«r tĂ« parĂ« njĂ« kinema shumĂ« cilĂ«sore tĂ« prodhuar nĂ« KosovĂ«â€, shprehet Topi.

 

Pjesë e këtij edicioni është edhe Valina Muçolli nga Kosova, e ftuar në festival dhe koordinatore e programit të filmave të Kosovës.

“NĂ« SarandĂ« gjithmonĂ« kam qenĂ« me pushime, por kĂ«tĂ« vit, si e ftuar nĂ« festival dhe koordinatore e programit tĂ« filmave tĂ« KosovĂ«s, Ă«shtĂ« emocion shumĂ« i veçantĂ«. Presim pjesĂ«marrjen e publikut, qĂ« tĂ« bĂ«hemi bashkĂ« me publikun e SarandĂ«s dhe t’i shijojmĂ« kĂ«ta filma tĂ« bukur”, shprehet Muçolli.

 

Saranda, kinema e hapur buzë Jonit

 

DEA | FOCUS CineKO në Sarandë synon të promovojë një kinematografi shqiptare që zhvillohet në disa shtete, por bashkohet përmes gjuhës, kulturës dhe bashkëpunimit mes kineastëve shqiptarë.

 

Për tri net, nga 18 deri më 20 shtator, shëtitorja e Sarandës bëhet pikëtakimi mes filmit dhe publikut, duke ofruar një tjetër përvojë kulturore për qytetarët dhe turistët që vazhdojnë të vizitojnë qytetin edhe në shtator.

 

Në një ekran të hapur, vetëm pak metra larg detit, DEA | FOCUS CineKO Sarandë sjell kinematografinë shqiptare përtej kufijve në një prej hapësirave më të frekuentuara të qytetit. Saranda Web

 

The post DEA | FOCUS CineKO nĂ« SarandĂ« – Tre net me kinematografinĂ« shqiptare pĂ«rtej kufijve appeared first on Saranda News.

]]> Xhorxhi Vasili: Saranda pa aktivitete sportive gjatĂ« sezonit turistik https://sarandanews.net/xhorxhi-vasili-saranda-pa-aktivitete-sportive-gjate-sezonit-turistik/ Wed, 16 Sep 2026 16:42:34 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95505 “Nuk duhen miliona, por dashuri pĂ«r qytetin” – Xhorxhi Vasili: Saranda pa aktivitete sportive gjatĂ« sezonit turistik. Xhorxhi Vasili, nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r Saranda Web, ka kritikuar mungesĂ«n e aktiviteteve sportive gjatĂ« sezonit turistik nĂ« SarandĂ«, duke e konsideruar kĂ«tĂ« situatĂ« njĂ« fatkeqĂ«si pĂ«r njĂ« qytet qĂ« pret çdo verĂ« njĂ« numĂ«r tĂ« madh vizitorĂ«sh. […]

The post Xhorxhi Vasili: Saranda pa aktivitete sportive gjatë sezonit turistik appeared first on Saranda News.

]]> “Nuk duhen miliona, por dashuri pĂ«r qytetin” – Xhorxhi Vasili: Saranda pa aktivitete sportive gjatĂ« sezonit turistik.

Xhorxhi Vasili, në një intervistë për Saranda Web, ka kritikuar mungesën e aktiviteteve sportive gjatë sezonit turistik në Sarandë, duke e konsideruar këtë situatë një fatkeqësi për një qytet që pret çdo verë një numër të madh vizitorësh.

 

 

Vasili kujtoi se disa vite më parë, gjatë muajve të verës, në Sarandë organizoheshin kampionate volejbolli, bilardoje dhe shahu, të cilat i jepnin një tjetër gjallëri qytetit dhe përfshinin të rinjtë, qytetarët dhe pushuesit.

Sipas tij, organizimi i aktiviteteve të tilla nuk kërkon buxhete të mëdha.

 

“Nuk duhen miliona, por zemĂ«r dhe dashuri pĂ«r qytetin”, u shpreh Xhorxhi Vasili, duke kritikuar faktin qĂ« kjo traditĂ« Ă«shtĂ« lĂ«nĂ« nĂ« harresĂ«.

Ai ishte i ashpër edhe për mënyrën se si konceptohen aktivitetet kulturore dhe argëtuese gjatë sezonit turistik.

 

“Nuk mund tĂ« konsiderohen aktivitete kulturore prurja e disa DJ-ve dhe kĂ«ngĂ«tarĂ«ve qĂ« performojnĂ« playback me CD”, tha Vasili pĂ«r Saranda Web.

Sipas tij, një qytet turistik si Saranda duhet të ketë një kalendar shumë më të pasur, ku krahas muzikës të ketë sport, kulturë dhe aktivitete që përfshijnë qytetarët dhe turistët.

 

PĂ«r Vasilin, problemi nuk qĂ«ndron te mungesa e parave apo e mundĂ«sive. Saranda i ka pasur dikur kĂ«to aktivitete dhe mund t’i ketĂ« pĂ«rsĂ«ri; ajo qĂ« kĂ«rkohet, sipas tij, Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« vullnet, organizim dhe dashuri pĂ«r qytetin. Saranda Web

 

The post Xhorxhi Vasili: Saranda pa aktivitete sportive gjatë sezonit turistik appeared first on Saranda News.

]]> Dea – Hyjnesha e Butrintit, zbulimi dhe misteri qĂ« vazhdon prej vitit 1928 https://sarandanews.net/dea-hyjnesha-e-butrintit-zbulimi-dhe-misteri-qe-vazhdon-prej-vitit-1928/ Wed, 16 Sep 2026 08:55:29 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95498 Dea – Hyjnesha e Butrintit, zbulimi dhe misteri qĂ« vazhdon prej vitit 1928 Dea – Hyjnesha e Butrintit Ă«shtĂ« njĂ« prej veprave mĂ« tĂ« njohura tĂ« trashĂ«gimisĂ« arkeologjike shqiptare. Koka prej mermeri u zbulua nĂ« vitin 1928 nga ekspedita e drejtuar prej arkeologut italian Luigi Maria Ugolini. Por edhe sot nuk Ă«shtĂ« pĂ«rcaktuar me siguri […]

The post Dea – Hyjnesha e Butrintit, zbulimi dhe misteri qĂ« vazhdon prej vitit 1928 appeared first on Saranda News.

]]> Dea – Hyjnesha e Butrintit, zbulimi dhe misteri qĂ« vazhdon prej vitit 1928

Dea – Hyjnesha e Butrintit Ă«shtĂ« njĂ« prej veprave mĂ« tĂ« njohura tĂ« trashĂ«gimisĂ« arkeologjike shqiptare. Koka prej mermeri u zbulua nĂ« vitin 1928 nga ekspedita e drejtuar prej arkeologut italian Luigi Maria Ugolini. Por edhe sot nuk Ă«shtĂ« pĂ«rcaktuar me siguri se kĂ« paraqiste kjo figurĂ«: njĂ« hyjneshĂ« vendase, njĂ« grua e rĂ«ndĂ«sishme e qytetit apo Apollonin.

 

 

Si u zbulua Dea – Hyjnesha e Butrintit?

 

Zbulimi ndodhi gjatë gërmimeve në ndërtesën skenike të teatrit antik të Butrintit. Rreth një javë më parë, arkeologët kishin nxjerrë nga dheu trupin e një statuje monumentale, afro 2.5 metra të lartë.

Trupi u gjet pranĂ« nikĂ«s sĂ« katĂ«rt tĂ« skenĂ«s, nĂ«n rreth 4.5 metra dhe, por i mungonte koka. KĂ«rkimet vazhduan derisa njĂ« punĂ«tor vuri re mes baltĂ«s “diçka tĂ« rrumbullakĂ«t”.

Ugolini hyri menjëherë në kanalin e gërmimit dhe mori vetë përsipër nxjerrjen. Pak nga pak u shfaq një kokë mermeri pothuajse e paprekur, me fytyrë vezake, flokë të mbledhur dhe një shprehje të qetë.

 

Kontrasti ndĂ«rmjet mermerit tĂ« bardhĂ« dhe baltĂ«s sĂ« errĂ«t iu duk Ugolinit si njĂ« “kameo natyrore”. NĂ« pĂ«rshtypjen e parĂ«, fytyra i kujtoi ProserpinĂ«n, hyjneshĂ«n e botĂ«s sĂ« nĂ«ndheshme dhe tĂ« rikthimit tĂ« natyrĂ«s.

 

PĂ«rse u quajt “Dea e Butrintit”?

 

Fjala italiane “Dea” do tĂ« thotĂ« “hyjneshĂ«â€. Ajo nuk ishte emri i njĂ« hyjnie tĂ« veçantĂ«, por emĂ«rtimi qĂ« Ugolini i dha figurĂ«s sĂ« zbuluar nĂ« Butrint.

Fytyra e butë, buzët lehtësisht të hapura, flokët e mbledhur dhe përshtatja me një trup të veshur si figurë femërore e bindën arkeologun se kishte zbuluar statujën e një hyjneshe.

Ugolini nuk arriti tĂ« pĂ«rcaktonte se cilĂ«n hyjni paraqiste. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye e quajti nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme “La Dea di Butrinto” – “Hyjnesha e Butrintit”. Me kalimin e viteve, fjala “Dea” nisi tĂ« pĂ«rdorej si tĂ« ishte emri i vetĂ« figurĂ«s.

 

A i përkisnin njëra-tjetrës koka dhe trupi?

 

Koka dhe trupi nuk u zbuluan të bashkuara. Ugolini provoi ta përshtaste kokën me disa prej trupave të statujave të gjetura në zonën e teatrit dhe mendoi se ajo përputhej vetëm me trupin e zbuluar një javë më parë.

Ai u mbështet te afërsia e vendgjetjes, përshtatja e qafës me zgavrën ndërmjet shpatullave dhe mënyra e punimit të pjesëve të pasme.

 

Por vetë Ugolini vërejti ndryshime në mermer, teknikë, stil dhe periudhë. Kjo krijoi mundësinë që koka të ishte vendosur mbi trupin femëror gjatë një ripërdorimi në antikitet. Prandaj nuk mund të thuhet me siguri se të dyja pjesët u krijuan fillimisht për të njëjtën statujë.

 

A mund të ishte një hyjneshë vendase?

 

Nuk duhet pĂ«rjashtuar mundĂ«sia qĂ« Dea – Hyjnesha e Butrintit tĂ« ketĂ« paraqitur njĂ« hyjni tĂ« kultit vendas.

Butrinti u zhvillua në territorin e Kaonisë dhe mbart një trashëgimi vendase, epirote, helenistike dhe romake. Në botën antike, hyjnitë lokale paraqiteshin shpesh sipas modeleve të perëndive më të njohura.

 

Një hyjneshë vendase mund të merrte tiparet e Afërditës, Artemidës, Hygieias, Themisit apo Nemesisit, duke ruajtur një kuptim të veçantë për banorët e zonës.

Pranë statujës nuk u gjet ndonjë mbishkrim që ta emërtonte figurën. Nuk u ruajtën as objekte dalluese, si harku, kurora, peshorja apo gjarpri. Mungesa e këtyre provave nuk e vërteton se ishte hyjneshë vendase, por as nuk e përjashton këtë mundësi.

 

Një grua e rëndësishme e Butrintit?

 

Figura mund të ketë paraqitur edhe një grua me pozitë në jetën publike të qytetit. Në periudhën romake, gratë e familjeve të pasura mund të ishin priftëresha, bamirëse, financuese të ndërtimeve ose përfaqësuese të kultit perandorak.

Ato mund të nderoheshin me statuja të vendosura në teatro, tempuj dhe hapësira të tjera publike. Për këtë arsye, Dea mund të ketë qenë një priftëreshë, administratore apo grua e elitës së Butrintit, e paraqitur me tipare të idealizuara.

 

Fytyra nuk tregon moshë, rrudha ose karakteristika të forta personale. Kjo e dobëson mundësinë e një portreti realist, por nuk përjashton paraqitjen e një gruaje reale në formë të idealizuar ose të hyjnizuar.

 

Identifikimi si Apollon nuk është përfundimtar

 

Pas Luftës së Dytë Botërore, disa studiues e lidhën kokën me Apollonin e tipit Anzio. Krahasimi u mbështet te modeli i flokëve, forma e fytyrës, animi i qafës dhe tiparet e buta që shfaqen edhe në paraqitjet e Apollonit të ri.

Ky është një interpretim i përhapur, por nuk është provuar nga një mbishkrim apo atribut i padiskutueshëm. Ngjashmëria mund të tregojë modelin artistik të përdorur nga skulptori dhe jo domosdoshmërisht identitetin e figurës.

 

Modelet e njohura skulpturore ripĂ«rdoreshin pĂ«r hyjni tĂ« ndryshme, figura vendase, priftĂ«resha dhe gra tĂ« familjeve tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Prandaj, emĂ«rtimi “Dea e Butrintit” nuk mund tĂ« shpallet thjesht njĂ« gabim, ndĂ«rsa identifikimi si Apollon tĂ« paraqitet si pĂ«rfundim i padiskutueshĂ«m.

 

Misteri i Deas vazhdon

 

Dea mund të ketë qenë një hyjneshë vendase, një figurë e lidhur me Themisin ose Nemesisin, një priftëreshë, një grua e fuqishme e Butrintit, një përfaqësuese e kultit perandorak apo Apolloni.

Pa një mbishkrim, pa trupin e identifikuar përfundimisht dhe pa atributet që statuja mund të ketë mbajtur dikur, askush nuk mund ta përcaktojë me siguri identitetin e saj.

 

Pas gati njĂ« shekulli, ajo vazhdon tĂ« ruajĂ« misterin dhe emrin me tĂ« cilin u bĂ« e njohur pasi doli nga dheu i qytetit antik: Dea – Hyjnesha e Butrintit. Saranda Web

 

The post Dea – Hyjnesha e Butrintit, zbulimi dhe misteri qĂ« vazhdon prej vitit 1928 appeared first on Saranda News.

]]> HUNDECOVA, misteri i pazbardhur i braktisjes sĂ« fshatit – VIDEO https://sarandanews.net/hundecova-misteri-i-braktisjes-se-fshatit-video-2/ Mon, 14 Sep 2026 19:04:35 +0000 https://sarandaweb.net/?p=77289 HUNDECOVA, misteri i pazbardhur i braktisjes sĂ« fshatit Fshati i braktisur HUNDECOVA, i cili ndodhet afĂ«r fshatit ShĂ«n Vasil, rreth 15 kilometra larg SarandĂ«s, pĂ«rjeton njĂ« histori tĂ« fshehtĂ« dhe tĂ« harruar. ShtĂ«pitĂ« e braktisura dhe rrugĂ«t e mbuluara me barĂ«r shĂ«nojnĂ« kujtimet e njĂ« kohĂ« tjetĂ«r.     PĂ«r vizitorĂ«t aventurierĂ«, ky fshat ofron […]

The post HUNDECOVA, misteri i pazbardhur i braktisjes sĂ« fshatit – VIDEO appeared first on Saranda News.

]]> HUNDECOVA, misteri i pazbardhur i braktisjes së fshatit

Fshati i braktisur HUNDECOVA, i cili ndodhet afër fshatit Shën Vasil, rreth 15 kilometra larg Sarandës, përjeton një histori të fshehtë dhe të harruar. Shtëpitë e braktisura dhe rrugët e mbuluara me barër shënojnë kujtimet e një kohë tjetër.

 

 

Për vizitorët aventurierë, ky fshat ofron një udhëkryq të fshehur mes natyrës së egër dhe historisë së mohuar. Megjithatë, në heshtjen e saj, mbart historinë dhe trashëgiminë e një komuniteti që ende nuk dihen arsyet pse e braktisën fshatin.

 

Mbetemi në pritje të rrëfimive të banorëve për misterin e braktisjes së fshatit të Hundecovës. Saranda Web

 

The post HUNDECOVA, misteri i pazbardhur i braktisjes sĂ« fshatit – VIDEO appeared first on Saranda News.

]]> 120 notarĂ« nga Ksamili drejt Korfuzit – njĂ« garĂ« mes sportit, turizmit dhe kujtesĂ«s https://sarandanews.net/120-notare-nga-ksamili-drejt-korfuzit-nje-gare-mes-sportit-turizmit-dhe-kujteses/ Sat, 12 Sep 2026 08:10:08 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95445 120 notarĂ« kalojnĂ« Kanalin e Korfuzit, nga Ksamili drejt ishullit grek – njĂ« garĂ« mes sportit, turizmit dhe kujtesĂ«s. NjĂ« det i hapur, dy brigje dhe 120 notarĂ« me njĂ« destinacion tĂ« pĂ«rbashkĂ«t: nga Ksamili drejt Korfuzit. NĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit, ujĂ«rat mes ShqipĂ«risĂ« dhe GreqisĂ« u kthyen nĂ« arenĂ«n e njĂ« maratone […]

The post 120 notarĂ« nga Ksamili drejt Korfuzit – njĂ« garĂ« mes sportit, turizmit dhe kujtesĂ«s appeared first on Saranda News.

]]> 120 notarĂ« kalojnĂ« Kanalin e Korfuzit, nga Ksamili drejt ishullit grek – njĂ« garĂ« mes sportit, turizmit dhe kujtesĂ«s. NjĂ« det i hapur, dy brigje dhe 120 notarĂ« me njĂ« destinacion tĂ« pĂ«rbashkĂ«t: nga Ksamili drejt Korfuzit.

Në orët e para të mëngjesit, ujërat mes Shqipërisë dhe Greqisë u kthyen në arenën e një maratone të veçantë ndërkombëtare. 120 notarë nga Britania e Madhe, Irlanda, Franca, Holanda, Australia, Greqia dhe vende të tjera të botës u nisën për të përshkuar rreth dy milje detare drejt Korfuzit.

 

 

Edicioni i aktivitetit nisi rreth orĂ«s 07:30–08:00 nga zona e PemĂ«s sĂ« ThatĂ«, mes Ksamilit dhe Butrintit, nĂ« njĂ« prej pikave ku dy brigjet afrohen mĂ« shumĂ« me njĂ«ri-tjetrin.

 

Por kjo nuk është thjesht një garë noti.

Maratona synon të kthehet edhe në një urë mes dy vendeve, duke promovuar turizmin, natyrën dhe trashëgiminë kulturore të zonës së Ksamilit, Butrintit dhe Korfuzit.

 

Në të njëjtën kohë, aktiviteti mbart edhe një simbolikë shumë më të fortë.

Ujërat që sot përshkohen nga notarë nga e gjithë bota për sport dhe aventurë, dikur përfaqësonin për shumë shqiptarë kufirin mes izolimit dhe lirisë.

 

GjatĂ« regjimit komunist, njerĂ«z tentuan ta pĂ«rshkonin me not Kanalin e Korfuzit pĂ«r t’u arratisur drejt GreqisĂ«. PĂ«r disa prej tyre, ato pak milje detare u kthyen nĂ« rrugĂ«n drejt lirisĂ«; pĂ«r tĂ« tjerĂ«, tentativa pĂ«r t’u larguar pĂ«rfundoi tragjikisht.

 

Pikërisht për këtë arsye, maratona zhvillohet edhe si homazh për shqiptarët që rrezikuan jetën duke tentuar të kalonin kufirin përmes detit.

 

Sot, në të njëjtat ujëra ku dikur njerëzit notonin në fshehtësi dhe me frikën se mund të mos arrinin kurrë në bregun tjetër, 120 notarë hynë në det të lirë, nën dritën e mëngjesit, duke bashkuar Ksamilin me Korfuzin.

Një distancë e shkurtër në hartë, por me një histori të gjatë pas saj. Saranda Web

 

The post 120 notarĂ« nga Ksamili drejt Korfuzit – njĂ« garĂ« mes sportit, turizmit dhe kujtesĂ«s appeared first on Saranda News.

]]> “Dea e Butrintit” rikthehet nĂ« shtĂ«pi pas njĂ« shekulli udhĂ«tim https://sarandanews.net/dea-e-butrintit-rikthehet-ne-shtepi-pas-nje-shekulli-udhetim/ Fri, 11 Sep 2026 16:52:26 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95436 “Dea e Butrintit” rikthehet nĂ« shtĂ«pi pas njĂ« shekulli udhĂ«tim NjĂ« nga veprat mĂ« tĂ« çmuara tĂ« trashĂ«gimisĂ« arkeologjike shqiptare Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« vendin ku doli nĂ« dritĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Pas njĂ« historie tĂ« gjatĂ«, qĂ« e çoi nga Butrinti nĂ« RomĂ« dhe mĂ« pas nĂ« Muzeun Historik KombĂ«tar nĂ« TiranĂ«, “Dea e […]

The post “Dea e Butrintit” rikthehet nĂ« shtĂ«pi pas njĂ« shekulli udhĂ«tim appeared first on Saranda News.

]]> “Dea e Butrintit” rikthehet nĂ« shtĂ«pi pas njĂ« shekulli udhĂ«tim

NjĂ« nga veprat mĂ« tĂ« çmuara tĂ« trashĂ«gimisĂ« arkeologjike shqiptare Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« vendin ku doli nĂ« dritĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Pas njĂ« historie tĂ« gjatĂ«, qĂ« e çoi nga Butrinti nĂ« RomĂ« dhe mĂ« pas nĂ« Muzeun Historik KombĂ«tar nĂ« TiranĂ«, “Dea e Butrintit” do tĂ« ekspozohet sĂ«rish nĂ« qytetin antik.

 

 

 

Rikthimi i saj nuk Ă«shtĂ« thjesht zhvendosja e njĂ« objekti muzeor. ËshtĂ« kthimi nĂ« shtĂ«pi i njĂ« prej simboleve mĂ« tĂ« njohura tĂ« Butrintit, pikĂ«risht nĂ« hapĂ«sirĂ«n ku kjo kryevepĂ«r qĂ«ndroi e fshehur pĂ«r shekuj.

Vizitorët do të kenë mundësinë ta shohin nga afër në kontekstin e qytetit që e krijoi dhe e ruajti nën tokë, përpara se arkeologët ta sillnin përsëri në dritë.

 

Si u largua fshehurazi nga ShqipĂ«ria “Dea e Butrintit”

 

Pas zbulimit nĂ« vitin 1928, “Koka e Deas” u pĂ«rgatit pĂ«r t’u nxjerrĂ« fshehurazi nga ShqipĂ«ria drejt ItalisĂ«. Largimi i njĂ« objekti me vlera tĂ« jashtĂ«zakonshme arkeologjike rrezikonte tĂ« shkaktonte njĂ« incident mes dy vendeve.

 

PĂ«rballĂ« situatĂ«s sĂ« krijuar dhe presionit politik tĂ« kohĂ«s, mbreti Zog zgjodhi tĂ« mos e kthente çështjen nĂ« njĂ« pĂ«rplasje diplomatike. Nxjerrja e veprĂ«s u lejua dhe, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« asaj njĂ« formĂ« zyrtare, koka e skulpturĂ«s u paraqit si dhuratĂ« e mbretit shqiptar pĂ«r Benito Musolinin.

 

NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, njĂ« largim i nisur nĂ« fshehtĂ«si u mbulua me petkun e njĂ« akti diplomatik. “Dea” pĂ«rfundoi nĂ« RomĂ«, larg qytetit ku ishte zbuluar, dhe qĂ«ndroi nĂ« Itali pĂ«r mĂ« shumĂ« se gjysmĂ« shekulli.

Shtatorja e plotë, koka së bashku me trupin, u ekspozua në pavijonin shqiptar në Napoli në vitin 1940. Trupi mendohet se u shkatërrua gjatë bombardimeve të vitit 1943, ndërsa koka mbijetoi dhe u ruajt në Itali.

 

VetĂ«m nĂ« vitin 1982, pas dekadash larg atdheut, “Koka e Deas” iu kthye ShqipĂ«risĂ« dhe u vendos nĂ« Muzeun Historik KombĂ«tar nĂ« TiranĂ«. Sot ajo rikthehet nĂ« Butrint, duke mbyllur simbolikisht njĂ« udhĂ«tim tĂ« nisur gati njĂ« shekull mĂ« parĂ«.

 

“Dea e Butrintit” – NjĂ« hyjneshĂ« apo perĂ«ndia Apolon?

 

Pavarësisht emrit me të cilin njihet gjerësisht, identiteti i figurës vazhdon të jetë objekt diskutimesh mes studiuesve.

Tiparet e buta të fytyrës, flokët e mbledhura dhe eleganca e portretit bënë që ajo të cilësohej fillimisht si një hyjneshë. Megjithatë, një pjesë e studiuesve mendojnë se koka mund të përfaqësojë Apolonin, të realizuar me tipare androgjene dhe sipas një modeli të lidhur me shkollën e skulptorit të njohur të antikitetit, Praksiteli.

 

NjĂ« interpretim tjetĂ«r e lidh veprĂ«n me njĂ« ndĂ«rthurje simbolike mes hyjneshĂ«s Themis dhe Apolonit. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, “Dea e Butrintit” mbetet jo vetĂ«m njĂ« kryevepĂ«r artistike, por edhe njĂ« nga misteret mĂ« tĂ« bukura tĂ« arkeologjisĂ« shqiptare.

E punuar nĂ« mermer tĂ« bardhĂ« nĂ« tĂ« pĂ«rhimtĂ« dhe me pĂ«rmasa pak mĂ« tĂ« mĂ«dha se njĂ« kokĂ« njerĂ«zore, ajo pĂ«rfaqĂ«son idealin klasik tĂ« bukurisĂ«. Koka ishte realizuar pĂ«r t’u vendosur mbi njĂ« trup statuje monumentale, ndĂ«rsa finesa e fytyrĂ«s dĂ«shmon mjeshtĂ«rinĂ« e jashtĂ«zakonshme tĂ« skulptorit.

 

Dea kthehet aty ku nisi historia e saj

 

Rikthimi i saj pasuron rrëfimin muzeor të Butrintit dhe u jep vizitorëve mundësinë të përballen me një dëshmi të rrallë të artit, historisë dhe trashëgimisë së përbashkët europiane.

Me mbi 200 mijë vizitorë gjatë këtij viti, Butrinti po forcon gjithnjë e më shumë pozicionin si një prej destinacioneve kryesore të turizmit kulturor në Shqipëri.

 

Por kĂ«tĂ« herĂ«, mes mureve, portave dhe monumenteve mijĂ«ravjeçare, vizitorĂ«t do tĂ« gjejnĂ« edhe njĂ« histori kthimi. Pas RomĂ«s dhe TiranĂ«s, “Dea” Ă«shtĂ« sĂ«rish aty ku i pĂ«rket — nĂ« Butrint, nĂ« qytetin qĂ« e mbajti tĂ« fshehur dhe e ruajti pĂ«r shekuj. Saranda Web

 

The post “Dea e Butrintit” rikthehet nĂ« shtĂ«pi pas njĂ« shekulli udhĂ«tim appeared first on Saranda News.

]]> Historia e futbollit nĂ« SarandĂ« dhe DelvinĂ«/ Xhorxhi Vasili rrĂ«fen njĂ« shekull traditĂ« https://sarandanews.net/historia-e-futbollit-ne-sarande-dhe-delvine-xhorxhi-vasili-rrefen-nje-shekull-tradite/ Thu, 10 Sep 2026 16:47:25 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95372 Historia e futbollit nĂ« SarandĂ« dhe DelvinĂ«/ Xhorxhi Vasili rrĂ«fen njĂ« shekull traditĂ«, nga ndeshjet e para te derbi i jugut Futbolli nĂ« SarandĂ« dhe DelvinĂ« ka njĂ« histori qĂ« shtrihet nĂ« afro njĂ« shekull. Nga pĂ«rpjekjet e para pĂ«r organizimin e sportit nĂ« vitet ’20 dhe ’30, te pjesĂ«marrjet nĂ« kampionatet kombĂ«tare, sukseset e […]

The post Historia e futbollit në Sarandë dhe Delvinë/ Xhorxhi Vasili rrëfen një shekull traditë appeared first on Saranda News.

]]> Historia e futbollit në Sarandë dhe Delvinë/ Xhorxhi Vasili rrëfen një shekull traditë, nga ndeshjet e para te derbi i jugut

Futbolli nĂ« SarandĂ« dhe DelvinĂ« ka njĂ« histori qĂ« shtrihet nĂ« afro njĂ« shekull. Nga pĂ«rpjekjet e para pĂ«r organizimin e sportit nĂ« vitet ’20 dhe ’30, te pjesĂ«marrjet nĂ« kampionatet kombĂ«tare, sukseset e Butrintit dhe pĂ«rballjet mes dy qyteteve, njĂ« pjesĂ« e kĂ«saj historie vjen pĂ«rmes dokumenteve dhe statistikave tĂ« mbledhura ndĂ«r vite nga Xhorxhi Vasili.

Në një intervistë për Saranda Web, ai sjell fakte dhe dëshmi nga rrugëtimi i futbollit në jug të vendit.

 

 

NĂ« prag tĂ« sezonit tĂ« ri futbollistik 2026–2027, Saranda Web rikthen vĂ«mendjen te historia e futbollit nĂ« SarandĂ« dhe DelvinĂ«, dy qytete qĂ« kanĂ« ndĂ«rtuar ndĂ«r dekada traditĂ«n e tyre sportive.

Për këtë histori flet Xhorxhi Vasili, i cili në një intervistë me Limos Didani sjell të dhëna të mbledhura nga arkivat, shtypi sportiv, dokumentet, fotografitë dhe dëshmitë e protagonistëve të kohës.

 

Një punë shumëvjeçare për të dokumentuar historinë

 

Të rindërtosh historinë e futbollit të një zone nuk është e thjeshtë, veçanërisht kur bëhet fjalë për periudha për të cilat dokumentacioni është i fragmentuar.

Vasili tregon se për mbledhjen e të dhënave ka shfrytëzuar ndër të tjera arkivat e shtypit sportiv shqiptar, dokumente të Arkivit Qendror të Shtetit, shënime personale, fotografi dhe intervista me njerëz që kanë qenë protagonistë të futbollit ndër vite.

 

Një pjesë e materialeve është mbledhur edhe me synimin për të ruajtur kujtesën sportive të zonës, ndërsa puna kërkimore ka përfshirë rezultatet e Sport Klub Butrinti përgjatë një periudhe shumë të gjatë historike.

 

Fillesat e futbollit nĂ« vitet ’20

 

Sipas të dhënave të paraqitura nga Vasili, gjurmët e organizimit të futbollit në Sarandë dhe Delvinë shfaqen që në dekadat e para të shekullit XX.

Një prej episodeve që ai sjell lidhet me ardhjen e marinarëve francezë në Delvinë dhe kontaktin e banorëve me lojën e futbollit.

 

NĂ« vitet ’20 nisĂ«n tĂ« krijoheshin shoqĂ«ri artistiko-sportive, ndĂ«rsa pas vitit 1928 sporti filloi tĂ« merrte njĂ« organizim mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m. NjĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« proces luajtĂ«n edhe shkollat dhe tĂ« rinjtĂ« qĂ« sillnin me vete njohuri tĂ« reja pĂ«r sportin.

 

NĂ« DelvinĂ« pĂ«rmendet shoqĂ«ria kulturore-sportive “Namik Delvina”, ndĂ«rsa nĂ« SarandĂ« do tĂ« shfaqej emri “Butrinti”, i cili mĂ« vonĂ« do tĂ« identifikohej pĂ«r dekada me futbollin e qytetit.

NĂ« dokumentacionin e mbledhur nga Vasili gjenden tĂ« dhĂ«na edhe pĂ«r aktivitete futbollistike tĂ« zhvilluara nĂ« fund tĂ« viteve ’20.

 

Vitet ’30, futbolli hyn nĂ« garat e organizuara

 

Dekada e viteve ’30 shĂ«non njĂ« etapĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme.

Vasili përmend aktivitete të zhvilluara në vitin 1932, ndërsa në 1933 Delvina rezulton pjesëmarrëse në Kategorinë e Dytë.

 

Në vitin 1936, ekipet e zonës shfaqen në aktivitetet e Divizionit II, së bashku me skuadra të Vlorës dhe Gjirokastrës.

NĂ« dokumentet historike dalin emra si “Nimet Abazi” dhe “Namik Delvina”, dĂ«shmi e organizimit tĂ« hershĂ«m tĂ« futbollit delvinjot.

 

Vasili kujton gjithashtu një numër sportistësh dhe organizatorësh të brezave të parë, njerëz që në kushte krejt të ndryshme nga futbolli i sotëm hodhën themelet e aktivitetit sportiv në zonë.

Deri në vitin 1944, megjithatë, aktivitetet nuk kishin vazhdimësinë që njohim sot dhe një pjesë e ndeshjeve zhvilloheshin në mënyrë sporadike.

 

Pas vitit 1945 nis një periudhë e re

 

Me përfundimin e Luftës së Dytë Botërore nisi një etapë e re e organizimit të sportit.

Nga viti 1945 fillojnë të dokumentohen pjesëmarrje të Sarandës dhe Delvinës në aktivitete të ndryshme kombëtare. Ekipet u përfshinë në kampionate të kategorive të ndryshme, Kupën e Republikës, gara lokale dhe aktivitete të tjera.

 

Por pikërisht për këtë periudhë Vasili evidenton edhe një problem që e ka shoqëruar punën e tij kërkimore: mungesën e statistikave të plota.

Jo çdo rezultat publikohej në gazetat sportive dhe, për të rindërtuar disa prej kampionateve, është dashur të konsultohen burime të ndryshme.

Kjo është edhe arsyeja pse disa prej statistikave historike duhen parë si pjesë e një pune kërkimore që vijon të plotësohet me dokumente të reja.

 

1980, Butrinti fiton KupĂ«n e “Sportit Popullor”

 

Një prej momenteve që zë vend të veçantë në historikun e paraqitur në intervistë është viti 1980.

Butrinti arriti tĂ« fitonte KupĂ«n e “Sportit Popullor”, duke luajtur nĂ« finale ndaj BesĂ«lidhjes sĂ« LezhĂ«s.

 

Ky sukses mbetet një prej momenteve të rëndësishme të historisë së klubit sarandjot.

 

Sezoni 1990–1991, Butrinti mes skuadrave mĂ« tĂ« mira tĂ« grupit

 

NĂ« intervistĂ«, Vasili veçon edhe sezonin 1990–1991 si njĂ« prej sezoneve tĂ« mira tĂ« Butrintit nĂ« KategorinĂ« e DytĂ«.

Skuadra drejtohej nga trajneri Niko Pando dhe Margarit Çakalli dhe, sipas statistikave tĂ« ruajtura, zhvilloi 22 ndeshje.

 

Bilanci ishte:

  • 11 fitore
  • 3 barazime
  • 8 humbje
  • 37 gola tĂ« shĂ«nuar
  • 22 gola tĂ« pĂ«suar

Butrinti e mbylli kampionatin në vendin e dytë në grup, një rezultat që mbetet pjesë e historisë së klubit.

Sarandë–DelvinĂ«, derbi qĂ« kaloi nga njĂ« brez te tjetri

 

NjĂ« pjesĂ« e veçantĂ« e intervistĂ«s i kushtohet natyrshĂ«m pĂ«rballjeve Sarandë–DelvinĂ«.

Afërsia mes dy qyteteve dhe tradita e tyre futbollistike bënë që ndeshjet mes skuadrave të kishin një peshë që shkonte përtej pikëve të kampionatit.

 

Dy ekipet janë përballur në Kategorinë e Dytë, Kategorinë e Tretë dhe Kupën e Republikës, ndërsa dokumentacioni i Vasilit përmban një numër të konsiderueshëm rezultatesh dhe statistikash nga këto takime.

 

Mes rezultateve tĂ« evidentuara nĂ« materialin e tij janĂ« fitore tĂ« SarandĂ«s 5–1 dhe 4–0, por edhe njĂ« fitore 3–0 e DelvinĂ«s nĂ« njĂ« prej pĂ«rballjeve tĂ« regjistruara.

PĂ«r breza tĂ« tĂ«rĂ« futbollistĂ«sh dhe tifozĂ«sh, Sarandë–DelvinĂ« ishte njĂ« prej ndeshjeve qĂ« pritej ndryshe nga tĂ« tjerat.

Më shumë se rezultate, një pjesë e kujtesës së dy qyteteve

 

Intervista me Xhorxhi Vasilin tregon se historia e futbollit lokal nuk mund të reduktohet vetëm në renditje, gola apo trofe.

Pas çdo rezultati janë emrat e futbollistëve, trajnerëve dhe drejtuesve; janë fotografitë e vjetra, tribunat, fushat ku luhej dhe brezat e tifozëve që ndoqën skuadrat e qyteteve të tyre.

 

Pikërisht për këtë arsye, dokumentimi i kësaj historie merr një rëndësi të veçantë. Shumë prej protagonistëve të dekadave të para nuk jetojnë më, ndërsa dokumentet dhe fotografitë e mbetura janë dëshmi që duhen ruajtur dhe sistemuar.

 

Sot, kur Butrinti i Sarandës dhe futbolli i Delvinës vazhdojnë rrugëtimin e tyre, historia e mbledhur ndër vite tregon se tradita mbi të cilën qëndrojnë është shumë më e hershme.

 

NĂ« prag tĂ« sezonit 2026–2027, rrĂ«fimi i Xhorxhi Vasilit shĂ«rben si njĂ« kthim nĂ« rrĂ«njĂ«t e futbollit tĂ« zonĂ«s: nga topi i parĂ« dhe shoqĂ«ritĂ« sportive tĂ« viteve ’20, te kampionatet e para, derbet Sarandë–DelvinĂ« dhe sukseset qĂ« kanĂ« mbetur nĂ« kujtesĂ«n e sportdashĂ«sve.

 

NjĂ« histori gati njĂ« shekullore, e cila ende ka dokumente, fotografi, rezultate dhe rrĂ«fime pĂ«r t’u zbuluar. 

 

 

The post Historia e futbollit në Sarandë dhe Delvinë/ Xhorxhi Vasili rrëfen një shekull traditë appeared first on Saranda News.

]]> Historiku i Konispolit II, promovohet nĂ« Konispol libri i Ali Maliqi – VIDEO https://sarandanews.net/historiku-i-konispolit-ii-promovohet-ne-konispol-libri-i-ali-maliqi/ Sat, 05 Sep 2026 16:03:55 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95313 “Historiku i Konispolit II”, promovohet vepra e Ali Maliqi nĂ« 15-vjetorin e ndarjes sĂ« tij nga jeta Me rastin e 15-vjetorit tĂ« ndarjes nga jeta tĂ« Ali Maliqi, familja e tij promovoi sot nĂ« Konispol librin “Historiku i Konispolit II”, njĂ« vepĂ«r voluminoze kushtuar historisĂ« sĂ« qytetit, ÇamĂ«risĂ« dhe zhvillimeve politike, shoqĂ«rore e ekonomike tĂ« […]

The post Historiku i Konispolit II, promovohet nĂ« Konispol libri i Ali Maliqi – VIDEO appeared first on Saranda News.

]]> “Historiku i Konispolit II”, promovohet vepra e Ali Maliqi nĂ« 15-vjetorin e ndarjes sĂ« tij nga jeta

Me rastin e 15-vjetorit tĂ« ndarjes nga jeta tĂ« Ali Maliqi, familja e tij promovoi sot nĂ« Konispol librin “Historiku i Konispolit II”, njĂ« vepĂ«r voluminoze kushtuar historisĂ« sĂ« qytetit, ÇamĂ«risĂ« dhe zhvillimeve politike, shoqĂ«rore e ekonomike tĂ« zonĂ«s gjatĂ« njĂ« pjese tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« shekullit XX.

 

 

Në aktivitet morën pjesë familjarë të autorit, studiues, intelektualë, qytetarë dhe përfaqësues të pushtetit vendor, mes tyre edhe kryetari i Bashkisë Konispol. Promovimi ishte njëkohësisht edhe një moment përkujtimi për Ali Maliqin dhe punën e tij shumëvjeçare në mbledhjen dhe dokumentimin e historisë së vendlindjes.

 

Ali Maliqi lindi nĂ« Konispol mĂ« 4 janar 1934, nga prindĂ«r me origjinĂ« nga ÇamĂ«ria. NĂ« pĂ«rmbylljen e librit, vetĂ« autori tregon se ndĂ«rmarrja pĂ«r tĂ« shkruar historinĂ« e Konispolit ishte njĂ« punĂ« e vĂ«shtirĂ«, e mbĂ«shtetur nĂ« kĂ«rkimin e dokumenteve arkivore, dĂ«shmitĂ« e njerĂ«zve dhe materialet e grumbulluara gjatĂ« shumĂ« viteve.

 

Sipas autorit, “Historiku i Konispolit” pĂ«rfshin tri periudha kryesore: LuftĂ«n Antifashiste Nacionalçlirimtare 1939–1944, periudhĂ«n pas Çlirimit 1945–1990 dhe periudhĂ«n e demokracisĂ«, nga viti 1991 deri nĂ« vitin 2000.

Për hartimin e këtyre pjesëve, Ali Maliqi shkruan se iu deshën rreth 30 vjet punë, kërkime në arkiva dhe grumbullim materialesh, një pjesë e të cilave më pas u përfshinë në faqet e librit.

 

Nga lufta te tranzicioni, historia e Konispolit në disa dekada

 

NjĂ« pjesĂ« e rĂ«ndĂ«sishme e veprĂ«s i kushtohet LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore dhe ngjarjeve tĂ« vitit 1944 nĂ« Konispol dhe ÇamĂ«ri. Trajtohen veprimet e formacioneve partizane, betejat kundĂ«r forcave gjermane dhe strukturave bashkĂ«punĂ«tore, si dhe çlirimi i Konispolit mĂ« 28 gusht 1944.

 

Përtej ngjarjeve ushtarake, libri ndalet te jeta e banorëve, familjet dhe fiset e Konispolit, arsimi, ekonomia, traditat, monumentet e kulturës dhe ndryshimet që qyteti përjetoi gjatë dekadave.

NjĂ« pjesĂ« tjetĂ«r trajton periudhĂ«n pas vitit 1990 dhe tranzicionin politik e ekonomik. NĂ« tĂ« pĂ«rfshihen zhvillimet politike tĂ« viteve ’90, zgjedhjet e vitit 1996, ngjarjet e vitit 1997, infrastruktura, transformimet shoqĂ«rore dhe pĂ«rmbytja e 11 tetorit 2000.

 

Libri ndërthur dokumente arkivore me kujtime, dëshmi të pjesëmarrësve dhe histori gojore, duke sjellë jo vetëm kronologjinë e ngjarjeve, por edhe përjetimet e njerëzve që kanë qenë pjesë e tyre.

 

NjĂ« dorĂ«shkrim qĂ« priti rreth 15 vjet pĂ«r t’u botuar

 

Historia e botimit tĂ« “Historiku i Konispolit II” lidhet ngushtĂ« edhe me familjen e autorit.

NĂ« tekstin hyrĂ«s, Nurie Maliqi Baduni kujton punĂ«n e gjatĂ« tĂ« tĂ« atit, dorĂ«shkrimet, shĂ«nimet dhe fletoret e mbledhura ndĂ«r vite. Ëndrra e Ali Maliqit ishte qĂ« kjo punĂ« tĂ« shndĂ«rrohej nĂ« libĂ«r, por ai nuk arriti ta shihte tĂ« botuar.

 

Rreth 15 vjet pas largimit të tij nga jeta, familja bëri të mundur që dorëshkrimi të vinte në duart e lexuesve, duke ruajtur një punë që autori ia kishte kushtuar për dekada Konispolit.

PavarĂ«sisht se “Historiku i Konispolit II” paraqitet si njĂ« vepĂ«r historike dhe mbĂ«shtetet nĂ« dokumente, dĂ«shmi, kujtime dhe materiale tĂ« mbledhura ndĂ«r vite, nĂ« pjesĂ« tĂ« caktuara tĂ« librit autori nuk ka mundur tĂ« shkĂ«putet plotĂ«sisht nga kĂ«ndvĂ«shtrimi dhe bindjet e tij politike.

 

Kjo vihet re veçanërisht në mënyrën se si përshkruhen dhe interpretohen disa ngjarje, periudha dhe personazhe historike. Për këtë arsye, krahas vlerës së librit si një burim i rëndësishëm dokumentues për historinë lokale, disa prej vlerësimeve dhe interpretimeve të autorit duhen lexuar duke pasur parasysh edhe kontekstin politik e shoqëror në të cilin ai jetoi dhe gjatë të cilit u formësuan pikëpamjet e tij.

 

Kjo nuk ia zbeh rëndësinë punës shumëvjeçare për mbledhjen e dokumenteve dhe dëshmive, por ndihmon lexuesin të bëjë dallimin mes faktit të dokumentuar dhe interpretimit të autorit.

 

Promovimi i “Historiku i Konispolit II” nĂ« 15-vjetorin e ndarjes nga jeta tĂ« Ali Maliqit sjell kĂ«shtu para publikut njĂ« punĂ« tĂ« nisur dekada mĂ« parĂ«. PĂ«rtej kĂ«ndvĂ«shtrimeve dhe interpretimeve qĂ« mund tĂ« diskutohen, dokumentet, dĂ«shmitĂ« dhe informacionet e mbledhura nĂ« tĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« njĂ« material me interes pĂ«r studiuesit dhe pĂ«r kĂ«do qĂ« kĂ«rkon tĂ« njohĂ« mĂ« shumĂ« historinĂ« e Konispolit dhe tĂ« ÇamĂ«risĂ«. Saranda Web

 

The post Historiku i Konispolit II, promovohet nĂ« Konispol libri i Ali Maliqi – VIDEO appeared first on Saranda News.

]]> Eklea Omeri, krenaria e SarandĂ«s qĂ« do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sojĂ« ShqipĂ«rinĂ« nĂ« OlimpiadĂ«n BotĂ«rore tĂ« Shahut https://sarandanews.net/eklea-omeri-krenaria-e-sarandes-qe-do-te-perfaqesoje-shqiperine-ne-olimpiaden-boterore-te-shahut/ Fri, 04 Sep 2026 13:55:57 +0000 https://sarandaweb.net/?p=95308 Eklea Omeri, krenaria e SarandĂ«s qĂ« do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sojĂ« ShqipĂ«rinĂ« nĂ« OlimpiadĂ«n BotĂ«rore tĂ« Shahut   Saranda do tĂ« ketĂ« pĂ«rfaqĂ«suesen e saj nĂ« njĂ« prej eventeve mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« shahut nĂ« botĂ«. Shahistja 17-vjeçare Eklea Omeri Ă«shtĂ« pĂ«rzgjedhur pĂ«r tĂ« pĂ«rfaqĂ«suar ShqipĂ«rinĂ« me Ekipin KombĂ«tar nĂ« OlimpiadĂ«n e 46-tĂ« BotĂ«rore tĂ« Shahut.   […]

The post Eklea Omeri, krenaria e Sarandës që do të përfaqësojë Shqipërinë në Olimpiadën Botërore të Shahut appeared first on Saranda News.

]]> Eklea Omeri, krenaria e Sarandës që do të përfaqësojë Shqipërinë në Olimpiadën Botërore të Shahut

 

Saranda do të ketë përfaqësuesen e saj në një prej eventeve më të rëndësishme të shahut në botë. Shahistja 17-vjeçare Eklea Omeri është përzgjedhur për të përfaqësuar Shqipërinë me Ekipin Kombëtar në Olimpiadën e 46-të Botërore të Shahut.

 

Eklea Omeri, krenaria e Sarandës që do të përfaqësojë Shqipërinë në Olimpiadën Botërore të Shahut

 

Kompeticioni prestigjioz do të zhvillohet në Samarkand të Uzbekistanit, nga 15 deri më 29 shtator 2026, ku do të marrin pjesë shahistë nga vende të ndryshme të botës.

 

Talenti, përkushtimi dhe pasioni i Eklea Omerit për shahun e kanë çuar atë drejt kësaj sfide të rëndësishme në karrierën sportive. Pjesëmarrja në këtë aktivitet ndërkombëtar përbën një arritje të veçantë për shahisten e re sarandiote, por edhe një moment krenarie për qytetin e Sarandës.

 

Në moshën vetëm 17-vjeçare, Eklea do të ketë mundësinë të përballet me sportistë të nivelit të lartë dhe të kontribuojë në përfaqësimin e Shqipërisë në arenën ndërkombëtare të shahut.

 

Pjesëmarrja e saj në këtë Olimpiadë është një dëshmi e potencialit që kanë të rinjtë e Sarandës dhe një motivim për brezat e rinj që zgjedhin sportin dhe aktivitetet intelektuale.

 

I urojmë Eklea Omerit suksese në këtë përvojë të rëndësishme, rezultate sa më të mira dhe një përfaqësim dinjitoz të Sarandës dhe Shqipërisë në Olimpiadën Botërore të Shahut.

 

Suksese, Eklea! â™ŸđŸ‡ŠđŸ‡±

 

The post Eklea Omeri, krenaria e Sarandës që do të përfaqësojë Shqipërinë në Olimpiadën Botërore të Shahut appeared first on Saranda News.

]]>